Έχετε συχνά τάσεις για λιποθυμία; Νιώθετε αδυναμία; Μήπως η εσωτερική επιφάνεια των βλεφάρων σας δεν είναι κόκκινη; Αν ναι, δεν είναι απίθανο να έχετε αναιμία. Γνωρίστε ποια είναι τα επικίνδυνα συμπτώματά της και πώς μπορεί να εξελιχθεί.
"Αναιμία" σημαίνει "Χωρίς αίμα". Ωστόσο, θεωρείται υπερβολικό να χρησιμοποιείται η απόλυτη μετάφραση της λέξης ως ορισμός της ασθένειας. Οι ειδικοί περιγράφουν την αναιμία περισσότερο ως μια κατάσταση, όπως - για παράδειγμα - ο πυρετός, και όχι ως μια νόσο. Αυτό που χαρακτηρίζει την αναιμία είναι ο χαμηλός αριθμός των ερυθρών αιμοσφαιρίων στο αίμα ή η μικρή περιεκτικότητά τους σε αιμοσφαιρίνη, της ουσίας δηλαδή που δίνει στα αιμοσφαίρια το κόκκινο χρώμα τους και μεταφέρει το οξυγόνο στους ιστούς. Οι αιτίες που προκαλούν αναιμία είναι πάρα πολλές, γεγονός που εξηγείται εύκολα αν αναλογιστούμε πόσο εξαιρετικά περίπλοκη είναι η διαδικασία παραγωγής και ρύθμισης των ερυθρών αιμοσφαιρίων, αλλά και της αιμοσφαιρίνης. Τα προβλήματα μπορεί να προκύψουν από πολλούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων της κληρονομικότητας, των μολύνσεων ή ακόμη και της κακής διατροφής. Οι πιο συχνές αιτίες πάντως της αναιμίας είναι:
α) Η αδυναμία του οργανισμού να παράγει τα απαραίτητα για τη σωστή λειτουργία του ερυθρά αιμοσφαίρια.
β) Η αιμόλυση, δηλαδή η πρόωρη καταστροφή των ερυθρών αιμοσφαιρίων μέσα στο αίμα. γ) Η μεγάλη απώλεια αίματος, εξαιτίας κάποιας αιμορραγίας.
Τα είδη της αναιμίας
Ανάλογα με τις αιτίες που την προκαλούν, η αναιμία χωρίζεται σε πολλές κατηγορίες με πιο συχνές τη σιδηροπενική, η οποία οφείλεται στην έλλειψη σιδήρου, τη μεγαλοβραστική, που παρουσιάζεται εξαιτίας της έλλειψης φολικού οξέος και της βιταμίνης Β12, και της μεσογειακής αναιμίας, η οποία είναι αποτέλεσμα μιας διαταραχής στη σύνθεση της αιμοσφαιρίνης. Περισσότερο σπάνια είδη αναιμίας είναι:
Κακοήθης αναιμία: Προκύπτει από την αδυναμία του οργανισμού να απορροφήσει τη βιταμίνη Β12. Αιμολυτικές αναιμίες: τα ερυθρά αιμοσφαίρια δεν καταφέρνουν να ολοκληρώσουν τον κύκλο της ζωής τους και καταστρέφονται πρόωρα.
Δρεπανοκυτταρική αναιμία: Είναι μια διαταραχή που κληρονομείται και επηρεάζει την ικανότητα των ερυθρών αιμοσφαιρίων να μεταφέρουν το αίμα στους ιστούς.
Απλαστική αναιμία: Είναι μια σοβαρή νόσος, που χαρακτηρίζεται από την καταστροφή του μυελού.
Αναιμία χρόνιας νόσου: Συνυπάρχει με χρόνιες ασθένειες (π.χ. φυματίωση, βρογχιεκτασία, ρευματοειδή αρθρίτιδα, AIDS, κτλ.).
Πώς θα διαπιστώσετε ότι έχετε αναιμία
Για τη διάγνωση της αναιμίας είναι απαραίτητο να γίνει αρχικά μια γενική εξέταση αίματος. Τα αποτελέσματα των εξετάσεων των ανθρώπων με αναιμία δείχνουν κατά κανόνα:
? Χαμηλά επίπεδα αιμοσφαιρίνης (χαμηλότερα από 13.5 g/dl στους άνδρες και 12 g/dl στις γυναίκες).
? Ελάττωση στον αιμοτοκρίτη (κάτω από 40% στους άνδρες και 36% στις γυναίκες).
? Μειωμένο αριθμό ερυθρών αιμοσφαιρίων (μικρότερο από 5.500.000 στους άνδρες και 4.000.000 στις γυναίκες).
Μετά την επιβεβαίωση της αναιμίας από τα αποτελέσματα των πρώτων αιματολογικών εξετάσεων, ο γιατρός συνεχίζει με μια σειρά εξετάσεων για να διαπιστωθούν το είδος και η αιτία της αναιμίας.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Τα παιδιά: Πρόσφατες έρευνες αποδεικνύουν ότι το 10% των παιδιών παγκοσμίως στις ηλικίες 1 ως 2 ετών πάσχουν από έλλειψη σιδήρου, ενώ το 3% από αυτά είναι αναιμικά. Σύμφωνα μάλιστα με τις έρευνες, τα περισσότερα από τα παιδιά αυτά προέρχονται από οικογένειες χαμηλού βιοτικού επιπέδου.
Γυναίκες πριν την εμμηνόπαυση: Η ήπια αναιμία είναι συχνότερη στις γυναίκες που έχουν μεγάλη απώλεια αίματος κατά τη διάρκεια της περιόδου, η περίοδός τους διαρκεί περισσότερο από πέντε ημέρες ή έχουν αποκτήσει περισσότερα από δύο παιδιά. Άλλωστε, στην εγκυμοσύνη, κάθε γυναίκα αντιμετωπίζει αυξημένο κίνδυνο να παρουσιάσει αναιμία, αφού το σώμα της έχει μεγαλύτερη ανάγκη για φολικό οξύ και σίδηρο.
Αλκοολικοί: Οι άνθρωποι που αντιμετωπίζουν προβλήματα αλκοολισμού έχουν μεγάλες πιθανότητες να γίνουν αναιμικοί, κυρίως εξαιτίας της εσωτερικής αιμορραγίας (συκώτι, στομάχι) και της έλλειψης βιταμίνης Β12 και φολικού οξέος.
Χορτοφάγοι: Οι άνθρωποι που έχουν υιοθετήσει μια διατροφή η οποία δεν περιλαμβάνει κρέας ή είναι πλούσια σε επεξεργασμένες τροφές έχουν περισσότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν ελλείψεις σιδήρου και βιταμίνης Β12. Έλλειψη σιδήρου παρουσιάζουν συχνά και οι χορτοφάγοι, αφού ο σίδηρος των πράσινων λαχανικών απορροφάται πιο δύσκολα από αυτών των προϊόντων ζωικής προέλευσης.
Άτομα με χρόνιες ασθένειες: Η αναιμία απειλεί περισσότερο τα άτομα με χρόνιες ασθένειες, οι οποίες προκαλούν φλεγμονές ή αιμορραγίες.
Προβλήματα υγείας που δημιουργεί
Στις περισσότερες περιπτώσεις οι αναιμίες είναι ήπιες. Ωστόσο, επειδή ο μικρός αριθμός των ερυθρών αιμοσφαιρίων μειώνει την ικανότητα απορρόφησης οξυγόνου από τους πνεύμονες, οι αναιμίες που δεν αντιμετωπίζονται και έχουν μεγάλη διάρκεια είναι πιθανό να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα. Μπορεί, για παράδειγμα, να γίνουν αιτία δυσλειτουργίας κάποιων οργάνων του σώματος (π.χ. καρδιά) ή ακόμη και καταστροφής τους. Η μεγαλοβραστική αναιμία, τέλος, και συγκεκριμένα η έλλειψη βιταμίνης Β12 έχει κατηγορηθεί αρκετές φορές για νευρολογικές παθήσεις, οι οποίες, αν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα, γίνονται μόνιμες.
Στην εγκυμοσύνη: Οι αναιμικές υποψήφιες μητέρες αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών στον τοκετό, ιδιαίτερα αν η αναιμία υπήρχε από το πρώτο κιόλας τρίμηνο. Η αναιμία σε συνδυασμό με το κάπνισμα πολλαπλασιάζει τον κίνδυνο για το σύνδρομο του αιφνίδιου θανάτου.
Στα παιδιά και τους εφήβους: Στα παιδιά η βαριά αναιμία μπορεί να βλάψει ανεπανόρθωτα την κινητική και νοητική τους ανάπτυξη. Επίσης, δεν είναι λίγες οι φορές που παρατηρούνται ψυχολογικά προβλήματα και προβλήματα συμπεριφοράς. Έρευνες έχουν δείξει ότι, κατά την εφηβεία, τα κορίτσια που έχουν έλλειψη σιδήρου εμφανίζουν διαταραχές στη μνήμη και αδυναμία συγκέντρωσης.
